«مدیرعامل مرکز نوآوری همیاردانشبنیان، پیشتر بر چالشهای زایش و پویایی در اکوسیستم نوآوری تأکید کرده بود و اینبار در یادداشتی به بررسی پنج عامل اصلی ناترازی در زیستبوم نوآوری کشور پرداخته است.»
«اکوسیستم نوآوری، همانند یک موجود زنده، نیازمند تغذیه مستمر از منابع دانشی، مالی، نهادی و انسانی است. با وجود رشد کمی در تعداد استارتاپها، شتابدهندهها و مراکز و خانههای خلاق و نوآوری، آنچه امروز شاهد آن هستیم، نوعی کمتحرکی و کمرمقی در عمق و پویایی این اکوسیستم است.
برای درک این وضعیت، باید به چند محور کلیدی توجه کنیم:
۱. نبود هماهنگی نهادی و سیاستی:
تعدد نهادها و موازیکاری بین دستگاههای متولی نوآوری، موجب پراکندگی منابع و تصمیمگیریهای جزیرهای شده است. این عدم همافزایی باعث شده که فعالان حوزه نوآوری درگیر بوروکراسی و سردرگمیهای ساختاری شوند.
۲. ضعف در تأمین مالی هوشمند:
سرمایهگذاری جسورانه و هدفمند همچنان در مراحل ابتدایی رشد خود است. (بگذریم که برخی فراتر از بانکهای سنتی برخورد میکنند)
بانکها و نهادهای مالی سنتی، ریسکپذیری لازم برای حمایت از نوآوری را ندارند و سرمایهگذاران خصوصی نیز عمدتاً به دنبال بازده کوتاهمدت هستند.
۳. فاصله دانشگاه با بازار و صنعت:
با وجود ظرفیت بالای علمی و فناوری در کشور، هنوز حلقه ارتباطی مؤثری میان دانشگاه، صنعت و بازار شکل نگرفته است. خروجیهای دانشگاهی با نیازهای واقعی صنعت و اقتصاد هماهنگ نیستند و این گسست، نوآوری را از مسیر اثربخش خود منحرف میکند.
۴. کمبود زیرساختهای حمایتی و توانمندساز:
بسیاری از مراکز نوآوری، شتابدهندهها و خانههای خلاق و نوآوری هنوز به استانداردهای لازم و بینالمللی نزدیک نشدهاند. نبود خدمات تخصصی در حوزههایی مانند مالکیت فکری، توسعه بازار، کوچینگ، منتورها و مشاورههای کسبوکار، مانعی جدی در مسیر رشد استارتاپهاست.
۵. فرهنگ ریسکگریز و نگاه کوتاهمدت:
در فرهنگ عمومی کسبوکار، هنوز نوآوری با شکست و تردید همراه است. نبود آموزشهای گسترده درباره کارآفرینی فناورانه و مدلهای کسبوکار نوین، موجب شده که بسیاری از نوآوران در همان مراحل ابتدایی، مسیر خود را نیمهکاره رها کنند.
زیستبوم نوآوری زمانی به بلوغ و بالندگی خواهد رسید که همه اجزای آن از دانشگاه و دولت تا سرمایهگذار و کارآفرین در یک مسیر هماهنگ و هدفمند عمل کنند. رسیدن به این نقطه، نیازمند تغییرات بنیادین در سیاستگذاری، فرهنگسازی، تسهیلگری و ساختارسازی است.»
پرویز کرمی، مدیرعامل مرکز نوآوری همیار دانشبنیان